O Niedojrzałości, Dojrzałości i Przejrzałości: Teen Mom Poland vs. Obrzydliwe Matki 50+

Jaki jest najlepszy wiek na zajście w ciążę? Pod kątem biologicznym rzekomo pokrywa się on w wiekiem, od którego to baczniej należy obserwować ewentualne zmiany zmarszczkowe na swojej twarzy, tj. 20+. Magiczna liczba 20+ z jednej strony wyznacza moment, od którego my-kobiety zaczynamy się starzeć (czytaj: brzydnąć), z drugiej strony z kolei nabieramy gotowości do pełnienia roli, która wykracza poza naszą cielesność, choć dramatycznie też na nią wpływa. Widełki ram czasowych 20-30 to jednocześnie okres, w którym od kobiet się oczekuje. Może nie od razu, żeby w dzień po swoich 20. urodzinach obsesyjnie zaczęły myśleć tylko i wyłącznie o jednym, tj. dziecku i, co więcej, przeszły bezpośrednio do działania, aby spełnić swą biologiczną powinność w okresie najbardziej temu sprzyjającym, jednak oczekuje się, żeby o dzieciach myślały (uwzględniły w swoich planach na najbliższą dekadę). 

               Choć uwarunkowania biologiczne nie są jedynym wyznacznikiem „gotowości na dzieci” i niemożliwe jest umniejszenie znaczenia czynników materialnych czy psychologicznych, nie zmienia to faktu, że zdają się istnieć granice wiekowe, które w pewnym sensie legitymizują posiadanie potomstwa. Przekroczenie tych mglistych i nie do końca nakreślonych granic może być stygmatyzujące. Dolna granica akceptacji wydaje się być znacznie bardziej przejrzysta i klarowna: z chwilą uzyskania pełnoletności nabywa się p e ł n ą zdolność do czynności prawnych, więc w pewnym stopniu także zwiększony zakres odpowiedzialności, który przenika również w sferę seksualności. Tylko, czy liczby mogą decydować o czyimś poczuciu odpowiedzialności? Zdecydowanie nie. Idąc tym tropem i obniżając próg wiekowy docieram do następujących danych: „Według GUS co roku w Polsce prawie 20 tys. nastolatek rodzi dzieci.” [1] Zdaniem dyrektorki Departamentu Matki i Dziecka w Ministerstwie Zdrowia Dagmary Korbasińskiej:

każda ciąża nastolatki traktowana jest jako ciąża wysokiego ryzyka, choćby dlatego, że najczęściej jest nieplanowana i przyszła matka się do niej nie przygotowywała. […] [S]ytuacja dziewczyny w ciąży na ogół jest trudna i w związku z tym przeżywa wiele stresów. […] [Ś]wiadczenia medyczne osobom niepełnoletnim udzielane są za zgodą rodziców, więc zanim trafi do lekarza, ciężarna nastolatka musi poinformować o ciąży swoich rodziców. Dlatego na ogół nie pozostaje pod opieką medyczną od początku, często trafia do lekarza dość późno. - Każda ciąża nastolatki jest naszą porażką jako państwa i problemem, z którym nie my będziemy się zmagać. [2]

Przepiękne słowa, wielce wymowne. Dzieci nie są planowanie, nastolatki nie są przygotowane, wszystko na „nie”—w skrócie: jedna wielka porażka i same problemy dookoła. Porażka—państwa? Tak. Problem—już nie państwa? O nie, niekoniecznie. Celem państwa jest edukacja. To, że najbliżsi czy ogólnie pojęte „środowisko” pełnią kluczową rolę w kwestii „uświadamiania,” nie zmienia to faktu, że odpowiedzialności za nastoletnią nieodpowiedzialność nie da się zmyć z rąk państwa. Tylko, że nawet samo przyznanie się do zaniedbań w kwestii edukacji seksualnej nie zmniejszy ciężaru, który spoczywa na nastoletniej matce. Nie twierdzę również, że sama nastoletnia matka nie ponosi odpowiedzialności za pojawienie się na teście ciążowym tych „dwóch kresek szczęścia” (chyba, że mówimy o przypadkach gwałtu).

                Już 26. stycznia na antenie MTV zadebiutuje polska edycja popularnego reality show Teen Mom (tak na marginesie, dlaczego nie Teen Family). O tatusiach słyszy się kilka słów to tu to tam, jednak format programu zakłada przedstawienie sylwetek i perypetii nastoletnich mam i ich pociech. Cztery nastoletnie mamy będą rzekomo zmagały się z trudnościami codziennego życia, próbując pogodzić wychowanie dziecka z pracą i nauką. Najwyraźniej takie życiowe 3w1 jest idealnym materiałem na reality show. Rozrywka? Mało przyjemna. Szklany ekran przyjmie wszystko, z nastoletnich mam zrobi nawet celebrytki. W tej kwestii—nie ma wątpliwości. Gdzie w tym wszystkim jest odpowiedzialność? Nie czuję się kompetentna, ab oceniać ich indywidualne, prywatne decyzje, podjęte (przypuszczalnie) w pełni świadomie. Nie mogę jednak powstrzymać się, zresztą nie zamierzam, od krytyki tych, którzy z kolei zaciekle atakują dojrzałe macierzyństwo czy szerzej ujęte rodzicielstwo. 

               Nieodpowiedzialność! Głupota! Niedorzeczność! To nie mama tylko babcia! Pierwsze trzy epitety odbiłabym raczej w stronę tych „rzucających.” Kobieta nie jest ucieleśnieniem kanapki McRoyal kupionej przejazdem w pobliskim McDrive'ie, a jej okres przydatności do spożycia nie jest określony przez wymowne hasło na opakowaniu: „Uwaga gorąca zawartość.” Wiek nie jest wyznacznikiem dojrzałości, o czym pisze Kinga Marszał-Norsworthy w artykule zatytułowanym „Matki 50+ są obrzydliwe?” w jednym ze styczniowych (2012) numerów „Wysokich Obcasów.” Marszał-Norsworthy wskazuje na fakt, że „ciąże w wieku 50+ nawet w liberalnym Nowym Jorku pozostają wciąż tematem tabu.” [3] 

               O nastoletnich ciążach też nie jest łatwo mówić, zdecydowanie łatwiej jest najwyraźniej oglądać. To, co za szklanym ekranem, wydaje się mniej lub bardziej odrealnione, choć w takim samym stopniu stanowi schemat czyjejś codzienności jak codzienne mycie zębów. Podsumowując, o dojrzałości (lub przejrzałości) jednostki, technicznie ujmując, nie decyduje szereg cyfr w dowodzie osobistym. Składa się na nią wiele czynników, chociaż nie zawsze mamy nad nimi wszystkimi pełną kontrolę. Fakt faktem, w życiu bywa różnie, jak różne są same rodziny.

1. www.wprost.pl/ar/346276/20-tys-nastoletnich-matek-przybywa-w-Polsce-co-roku.

2. Ibid.

3. www.wysokieobcasy.pl/wysokieobcasy/1,102607,10957159,Matki_50__sa_obrzydliwe_.html.

Dla chłopców porno, a dla dziewczynek?

Podczas debaty za i przeciw pornografii, a także przy okazji czytania tekstów na ten temat, nasunęły mi się dwie istotne kwestie, które wydają się być pomijane przy tego typu rozmowach, a które moim zdaniem mają kluczowe znaczenie dla rozważań na temat pornografii:

1. Głównie mężczyźni oglądają filmy pornograficzne.

2. Przyznanie się do oglądania pornografii łączy się z zażenowaniem, wstydem.

Ad. 1

Głównie mężczyźni oglądają filmy pornograficzne.

Czy to prawda, że głównie mężczyźni oglądają filmy pornograficzne?

Czy to, że pornografia jest postrzegana jako coś „męskiego, dla mężczyzn”, nie wynika, z kulturowego rozumienia płci? Z dyskryminacji kobiet i stereotypowego umniejszania ich potrzeb seksualnych lub całkowitego im ich odmawiania?

Moim zdaniem założenie, że to mężczyźni oglądają filmy pornograficzne, jest bardzo poważnym błędem popełnianym w dyskusji dotyczącej pornografii. Wydaje mi się, że rozmawiając na ten temat zawsze wychodzimy ze stanowiska narzuconego przez płeć kulturową. 

Kobiety są delikatne / mężczyźni silni; kobietom chodzi o uczucia / mężczyznom o seks; dla kobiet nie jest problemem wstrzemięźliwość seksualna / dla mężczyzn jest to ogromny problem; kobiety brzydzą się porno / mężczyźni muszą je oglądać ze względu na swój popęd seksualny.

Każda z tych tez jest niezwykle stereotypowa i krzywdząca.

Dopiero jeśli uznamy, że pornografia jest skierowania zarówno do kobiet i jak i mężczyzn będziemy mogli spojrzeć na nią na nowo.

Straci wagę argument, że pornografia uprzedmiotawia kobiety, bo dyskusja przesunie się na inną płaszczyznę.

Od tego momentu będziemy mogli rozmawiać o dyskryminacji kobiet w pornografii. Nie mam tutaj na myśli aktorek, ale odbiorców. Na razie zbyt mało jest filmów dla kobiet – i nie może być więcej, skoro pornografię oglądają tylko mężczyźni. 

Warto się zastanowić, czy rzeczywiście tylko mężczyźni ją oglądają.

Czy kobiety nie są po raz kolejny wkładane w szufladkę delikatnych, emocjonalnych, nie mających nic wspólnego z czymś tak brudnym, jak porno. 

Ad. 2

Przyznanie się do oglądania pornografii łączy się z zażenowaniem, wstydem.

Niemal każda publiczna dyskusja dotycząca pornografii wydaje mi się nieco surrealistyczna.

Gro osób dyskutuje na temat filmów, których albo nie ogląda, albo udaje że nie ogląda.

Czyli są tu dwa problemy:

1. Dyskusja na temat filmów, których nikt nie widział. 

Czy może to być dyskusja merytoryczna? 

Czy nie rozmawiamy wtedy jedynie o wyobrażeniu na temat pornografii, a jeśli tak to należałoby to na początku określić.

2. Dyskusja o pornografii, podczas której nikt nie jest w stanie głośno powiedzieć, że takie filmy ogląda.

To wydaje mi się być znacznie większym problemem, bo taka dyskusja już od początku jest nieco zakłamana / niedopowiedziana.

Wiele czasu poświęcamy na zdecydowanie, czy pornografia jest zła, czy dobra.

Jeśli ustalimy, że jest dobra, jej odbiorcy będą mogli odetchnąć z ulgą, powiedzieć, że tak, oglądają i zacząć dyskusję na temat tego co im w niej przeszkadza, a co się podoba.

Społeczne zaakceptowanie pornografii, pozwoli na otwartą dyskusję na ten temat. 

Możemy tez ustalić, że jest zła, wtedy ci, którzy oglądają, okażą się degeneratami.

Wydaje mi się, że ta dyskusja powinna wyglądać zupełnie inaczej – powinnyśmy walczyć o prawo kobiet do oglądania filmów porno i mówienia o tym głośno. Bo tylko to pozwoli na zaistnienie takich filmów, które faktycznie będą dla nich i będą uwzględniały ich prawa. 

rzeczowa odpowiedź na poprzedni post

Jeśli chcemy dyskutować na naukowych zasadach, potrzeba było by nam danych ilościowych dotyczących realnych powodów/motywacji dokonywanych aborcji. Jako, że w Polsce trudno o reprezentatywne dane tego typu, pozostaje nam się posługiwać subiektywnymi odczuciami; z czego właśnie użytek Ty uczyniłeś, i ja jestem zmuszona się nimi posłużyć.

W moim osobistym rozumieniu właśnie te przypadki, które wykluczasz - tj. gwałt,  warunki finansowe, wiek obu uczestniczących lub sytuacja, w której współuczestniczący osobnik męski jest nie zainteresowany lub nieobecny - motywują większość aborcji. Nawet jeśli moje przypuszczenie jest prawidłowe, zgodzę się, że opisane przez Ciebie przykłady są nadużyciem, z tym, że w moim rozumieniu, właśnie natury moralnej i etycznej. Podobnie, jest sporo przypadków, w których decyzja o aborcji zostaje nie tylko sfinansowana, ale podjęta w całości przez mężczyznę. Twierdzę więc, że nawet jeśli przyjmiemy genotyp jako wyznacznik, to zwyczajnie w większości przypadków nie będzie on miał zastosowania. Opisane przez Ciebie sytuacje mieszczą się w marginesie błędu, wynikającego z tego, że w ostatecznym rozrachunku decyzja o aborcji jest kwestią ‘wolnej woli’ i osobistej decyzji, ale także wynikiem rozmaitych relacji władzy między uczestnikami.

Występowanie nadużyć jest normalne w każdej dziedzinie. W społecznym, utylitarystycznym spojrzeniu nie oznacza to, że prawo (kobiet) do aborcji jest uniwersalnie złe. Tak jak np. akty kradzieży nie oznaczają potrzeby zlikwidowania sklepów. Jak wyżej, sam fakt wspólnoty materiału genetycznego zygoty nie oznacza jeszcze, że to wspólnota decyzji jest najistotniejszym problemem przy aborcji, że ‘zabranianie’ osobistej decyzji kobietom jest rozwiązaniem, ani, że ma tak naprawdę jakiekolwiek zastosowanie. Nie proponuje też realnej alternatywy, która sprawi, że decyzje dotyczące aborcji będą podejmowane w idealnych warunkach obopólnej zgody i podobnych priorytetów, jeśli większość z nich, często z przyczyn od kobiety niezależnych, podejmowanych jest przez nią samą. W związku z tym, ‘odebranie’ komukolwiek prawa do ostatecznej decyzji nie jest żadnym rozwiązaniem przedstawionego problemu. Mógłbyś, jeśli już, zamiast ‘odbierać’, przyznać je mężczyznom-współtwórcom (zakładając, że są świadomi trudów wspólnego macierzyństwa) zachęcając ich tym samym do odpowiedzialności za swoje czyny.

Ważną kwestią jest to, że podkreślając współuczestnictwo obu płci w tworzeniu zarodka, powinieneś pamiętać, że i kwestia świadomego rodzicielstwa i antykoncepcji powinna być tak samo wspólna. Jednak próbując odpowiedzieć na Twoje pytanie: „Kobieta może usuwać ciążę bezkarnie a mężczyzna ma płacić alimenty na dziecko, którego nie chciał?” używając Twojej własnej, bezlitosnej logiki, jestem zmuszona odpowiedzieć: powinien był seksu nie uprawiać, lub też usunąć sobie jądra.

Pominięcie innych aspektów, np. prawnych uniemożliwia mi pełną odpowiedź na to pytanie - obecnie w Polsce aborcja nie jest (legalną) opcją, tak więc ‘automatycznie’, mężczyzna będzie współwinnym ciąży, niezależnie od tego jak bardzo chciał aborcji. Nie będzie mógł w sądzie argumentować: „ale ja chciałem aborcję” bo to obecnie równoznaczne jest z zamiarem przestępczym. (równie dobrze mógł by powiedzieć, że chciał kochance podciąć gardło).

Właśnie legalizacja aborcji, której co prawda nie poruszasz, dałaby szanse ‘wykrycia’ czy ‘naprawy’ tego typu problemów. Zakładając, że system obejmowałby edukację seksualną, konsultacje psychologiczne (np. ocenę dojrzałości partnerów), a być może także finansowe wsparcie dla samotnych matek, takie i inne nieprzyjemne sytuacje zdarzały by się rzadziej. Zgodzę się, że o ile to możliwe, decyzja powinna być wspólna, jeśli ‘współtwórca’, oprócz ogólnej chęci,  rzeczywiście jest zdolny do dzielenia ‘fifty-fifty’ macierzyńskich obowiązków (rozumianych jako obowiązków wychowawczych wykonywanych przez rodzica, niezależnie od jego płci).

Na zakończenie wrócę jednak do przywołanych przez Ciebie kwestii naukowych i ‘niepodważalnych’. Szkopuł tkwi jednak w tym, że nauka łatwo staje się nośnikiem wierzeń i światopoglądów naukowców i medyków.

Mówisz, że płód, jako “[…] mozaika genów mężczyzny i genów kobiety […] należy w równych częściach do kobiety jak i mężczyzny.” a później, że “[…] ciało płodu to ciało płodu.” Zgodzimy się chyba, że te dwa zdania mają zgoła inne znaczenie i konsekwencje. Bo jeśli “ciało płodu to ciało płodu” a kobieta jest ‘poczekalnią’, to jako, że płód sam o sobie nie jest w stanie zadecydować, zadecyduje ‘poczekalnia’, która obcego bytu nie chce w sobie przechowywać. Tą tezę, wyrażoną w drugim zdaniu, można by z resztą poprzeć innym ‘faktem naukowym’, (wspomnianym na jednych z naszych zajęć) mówiącym, że materiał genetyczny zygoty ulega mutacji tworząc nowy, inny, choć powiązany byt.

Kolejną kwestią jest status ‘poczekalni’. Czy rzeczywiście z medycznego punktu widzenia jest tylko poczekalnią? Czy można ją zamienić na inną czy też sztucznie podtrzymać życie płodu przed 5 miesiącem? Czy nie jest czasem kluczowa dla rozwoju tego 50/50 genotypu? Czy więc dodatkowy wkład tej ‘poczekalni’ - warunków do rozwoju, bez której płód by się nie utrzymał i zwyczajnie już nie istniał, jak i obciążenie jej organizmu, ryzyko i rezygnacja z wielu osobistych praw - nie przydaje jej czasem kolejnych ‘udziałów do głosowania’? Mówiąc inaczej, czy ważniejsze jest wspólne, często nieświadome, tworzenie i ‘własność’ genotypu czy to, że on w ogóle przetrwa?  Sam wybór ‘niepodważalnych’ faktów i waga do nich przywiązywana są subiektywne; ‘fakty naukowe’ nie są wyrocznią, choć dobrze służą metaforyzacji naszych własnych opinii.

Powyżej starałam się wykazać, że kwestia genotypu pod żadnym względem, innym niż subiektywny wybór, nie ma priorytetu nad innymi aspektami, które wykluczyłeś. Co więcej, jeśli decydujesz się na debatę opartą wyłącznie na faktach naukowych, i tu dowolność będzie spora, np. przeciwnik determinizmu genetycznego może zbudować przeciwną teorię opierając się na rozmiarze jaja i plemnika i wynikających z tego ilościowymi udziałami własności. Ponadto, w opisanych przez Ciebie przykładach (wynikających z nie zastosowania się do implikacji genotypu), używasz wybranej logiki stronniczo, a przykłady te niekoniecznie wskazują na negatywne skutki zapominania o zasadzie 50/50, a raczej na kompleksowość problemu, ewentualnie nieprzyzwoitość ludzką. Nie zagłębiając się, dodam tylko, że prawo do handlu narządami omawia się w kontekście etycznym, a także własności ciała; prawo do usuwania zdrowych kończyn jest obecnie przedstawiane podobnie do praw mniejszości transseksualnych. Trudno omawiać je, opierając się na tezie genotypu (no chyba, że okaże się, iż moja nerka, czy też ręka, jest wciąż pół na pół własnością moich rodziców ;). Pominęłam tu także hipotetyczne plany seksu z orangutanem, bo kwestia obrony praw zwierząt to zupełnie inny temat.

Odbieram kobietom prawo ostatecznej decyzji do usuwania ludzkich zarodków ze swoich macic.
Dokonajmy założenia, że ciążę można bezkarnie usuwać, że płód to rzecz a aborcja to zabieg higieniczny, zaś ciało kobiety należy do kobiety. Ok, ok, ok, ok. Zgoda. Niech i tak będzie.
Chciałbym być dobrze zrozumiany.
Istnieje jedna, zasadnicza, globalna, niepodważalna kwestia. To genotyp. Płód to twór biologicznie "podzielny". To mozaika genów mężczyzny i genów kobiety. Jeśli zatem płód należy do homo sapiens a nie do Boga, to należy w równych częściach do kobiety jak i mężczyzny.
Kto zatem może decydować o aborcji?
Podkreślam! Chciałbym być dobrze zrozumiany! Pomijam kwestie moralne, religijne, etyczne, finansowe, społeczne, zdrowotne i prawne aborcji. Pomijam gwałty, wady genetyczne, zagrożenie dla życia i zdrowia matki. POMIJAM to wszystko.
Decyzja o aborcji jest zatem, pominąwszy aspekty poruszone w poprzednim akapicie, rozłożona na dwie dorosłe osoby po równo. Na matkę i ojca, ojca i matkę. Fifty-fifty. Gdy ojca brak, gdy jeden sprawca ciąży jest nieznany, to ok, usuwajcie ile chcecie! Cały czas pomijam większość argumentów za lub przeciw. W mojej argumentacji poruszam się jedynie po kwestii źródła i własności. To nie wymaga komentarza.
Padną zarzuty, że kobieta ma prawo robić ze swoim ciałem co chce. Swoim może i tak, ale ciało płodu to ciało płodu. Twór odrębny. Kobieta to "poczekalnia" w tym aspekcie. Jednak w moim założeniu kobieta=mężczyzna. człowiek=człowiek. to tak w ramach jasności.
Jeśli nie chce, niech seksu nie uprawia, niech usunie sobie jajniki, niech je przeszczepi mężowi, niech wyzbędzie się biologii swego ciała, niech nie pozwala płodzić i niech bierze odpowiedzialność za czyny. Kobieta może usuwać ciążę bezkarnie a mężczyzna ma płacić alimenty na dziecko, którego nie chciał? Przecież on chciał sfinansować usunięcie ciąży swojej byłej kochanki. To ona chciała urodzić, więc niech sama utrzymuje to dziecko. Kuriozum.
Szale, wagi, procenty, pół na pół.
Pomijanie zdania płodziciela płodu to Narcystyczne Zaburzenie Osobowości tejże usuwającej. To patologia. To psychopatologia! To psychopatia!
Jeśli damy społeczne przyzwolenie na bezkarną, jednostronnie podyktowaną żeńską decyzją, aborcję, to należy się domagać również prawa do eutanazji, handlu narządami, publicznego samobójstwa, eksmisji ludzi w środku srogiej zimy, zgody na amputacje zdrowych kończyn z powodów estetycznych, dekapitacje głów z powodów religijnych, defragmentacje ciała z powodu psychozy. Tak! Ja się tego teraz domagam!
Mam pomysł. Jutro pójdę obciąć sobie palec wskazujący. Za dwa dni wysmaruję swoją niegojącą się ranę świeżym, krowim łajnem. Za tydzień poproszę znajomego chirurga o wszycie pod skórę mego karku zwłok ukochanego psa. Za 2 tygodnie usmażę swoją wątrobę i ze smakiem ją skonsumuję. Za miesiąc spalę fragment swojego oka. Za rok będę uprawiał seks z orangutanem.
Przecież to moje ciało...
Akcpetuję homoseksualizm, transseksualizm, wszelakiseksualizm, inne rasy, religie i prefrencje, różnice w wychowaniu i kulturze, gusta i guściki, bród i smród, biedę i bogactwo, normę i jej brak, autobusy i tramwaje, metro i taksówki, sroki i pawie, szamba i otwarte akweny, wegetarianizm i zwierzobalizm. Jednak nie akceptuję, aby właścieciel/lka macicy rościł/ła sobie prawo do jej "sanacji", bez zgody współtwórcy jej zawartości.
Oburzenia kolegów i koleżanek wskazane jedynie po uważnym przeczytaniu tekstu ze zrozumieniem!
Dyskutujmy!
Napisał to biseks wychowany w mniejszości religijnej, z pochodzenia mieszaniec, Polako-Niemco-Łotyszo-Ukrainiec.
Podkreślam również swoją pogardę do moherowych nakryć głowy i polaryzacji. Bardzo proszę o czytanie ze zrozumieniem, wyzbycie się ocen i rzeczową debatę. Dziękuję!

jedna, dwie a potem cztery,
później osiem i szesnaście.
Wszystkie cyfry to litery, a decyzja od dwanaście.
Jakim prawem pierwsze skrzypce grają arię o istnieniu?
Czemu zatem wilonczela nie zbuntuje przy cierpieniu?
Bardzo prosi pan dyrygent by tak na raz grały struny,
bo gdy w ramach arii pełnej będzie różnie, będą runy.

PORNOGRAFIA ROZTRZASKUJĄCA PATRIARCHAT

CZYLI O RÓŻNICY MIĘDZY "PORNOGRAFIĄ KOBIECĄ" A "PORNOGRAFIĄ FEMINISTYCZNĄ"

„Wysokie obcasy” w 2010 roku zamieściły przeprowadzony przez Paulinę Reiter wywiad z Alicją Długołęcką, sztandarową polską seksuolożką podkreślającą swoje feministyczne przekonania, na temat pornografii „dla kobiet”. Pamiętam, że ochoczo zabrałam się do lektury wywiadu, bardzo doceniając fakt, że ten temat pojawił się w mainstreamowym piśmie: pierwszy film z nurtu „kobiecego porno”, „All about Anna”, powstał ledwie 5 lat wcześniej. W tym kontekście jest jasne, że punktem wyjścia do rozmowy musiało być zdefiniowanie cech wyróżniających filmy „dla kobiet” od tradycyjnej – męskiej – pornografii. Pozwolę sobie obszernie zacytować Długołęcką: „W 'kobiecych produkcjach' tak kreuje się postacie kobiece, by ich pożądanie wynikało z relacji, a nie wyłącznie z samego aktu seksualnego.(...) Nie do przyjęcia jest seks wyrwany z kontekstu, chyba że są to marzenia bohaterki. W miejsce 'ginekologicznej pornografii' ma się pojawić erotyzm. Punktem wyjścia są pragnienia seksualne i przyjemność kobiety ze szczególnym naciskiem na bliskość, namiętność i zmysłowość.(…) Obrazy presji i przymusu są zakazane, szczególnie sceny z fellatio, z ciągnięciem za włosy i wytryskiem nasienia na twarz kobiety”. A na koniec mój ulubiony fragment: „Motywy seksualne są dominujące, jednak historia zachowuje emocjonalną ciągłość. W dodatku jest to film z happy endem i miłość wygrywa!”. (źródło: www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96950,7505544,Kobiece_por...‎) Wzruszające, doprawdy, brakuje tylko białej sukni i ołtarza.

Mogłoby się wydawać, że dzielą nas lata świetlne od walki Andrei Dworkin o wprowadzenie cenzury pornografii jako narzędzia rozmontowania władzy patriarchalnej i konstatacji Catherine McKinnon, że fellatio uwłacza godności kobiety – jednak widać wyraźnie, że echa tamtych przekonań wciąż silnie wpływają na nasze wyobrażenie kobiecej seksualności i w konsekwencji konstruują granice kobiecego podmiotu seksualnego. Budowany jest on jako negatyw pożądania męskiego (delikatność i naturalność vs. brutalność i wyuzdanie), zamykając z istoty polimorficzną seksualność w dualne kategorie płci skazane na wieczny antagonizm ze względu na skrajnie różne „przynależne im”, normatywne sposoby osiągania przyjemności. Ponadto, kobiety oddające się nienormatywnym praktykom seksualnym (nie myślę tylko o lesbijkach, ale także choćby o osobach nieodnajdujących się w wizji romantycznego zbliżenia, w którym chodzi przecież ponad wszystko o miłość!) po raz kolejny zostają wykluczone z kategorii podmiotu kobiecego.

Nie chcę krytykować prób stworzenia alternatywy dla tradycyjnej, „męskiej”, wielokrotnie przemocowej i uprzedmiatawiającej kobiety pornografii. Sądzę jednak, że warto zastanowić się nad wprowadzeniem do refleksji genderowej pączkującego jeszcze rozróżnienia pomiędzy pornografią  „kobiecą” a pornografią „feministyczną”, by nadać tym poszukiwaniom odpowiedni kierunek. Pierwsza z nich sprowadzałaby się do powielania genderowych klisz kulturowych, druga – rozsadzała stereotypowe wizje seksualności wspierające dualny i normatywny porządek społeczny. Można w tym rozróżnieniu dostrzec analogie do doniosłego moim zdaniem porzucenia konstruktywistycznych, esencjalnych gay/lesbian studies dla otwartych na różnorodność i badających warunki dominacji queer studies.

Świetnym przykładem takiej dekonstrukcyjnej, emancypacyjnej praktyki pornograficznej jest twórczość Mii Engberg, szczególnie wyprodukowany przez nią film „Dirty Diaries” z 2009 roku. Na obraz składa się 12 pornograficznych etiud wyreżyserowanych przez szwedzkie feministki (z podkładem muzycznym skomponowanym przez doskonałe Fever Ray). Na stronie artystki projekt jest opisany w słowach: hardcore action and vanilla sex, queer and straight, flashing and fucking, provocation, penetration and poetry. Orgasms and art in films for the open adult mind. Ta różnorodność ekspresji seksualnej pokazana w etiudach spełnia założenia towarzyszącego filmowi, bardzo, sądzę, ważnego, manifestu feministycznego porno, który wklejam pod postem. Podobnie o feministycznej odmianie pornografii mówi Tristan Traomino, edukatorka seksualna, feministyczna pornografka i współedytorka „The Feminist Porn Book”:

Feminist pornographers are dedicated to gender equality and social justice. Feminist pornography is porn that is generated in a fair manner, signifying that performers are paid a reasonable salary and most importantly treated with care and esteem; their approval, security, and well-being are vital, and what they bring to the production is appreciated. Feminist porn searches to expand the ideas about desire, beauty, gratification, and power through unconventional representations, aesthetics, and film making styles. The overall aim of feminist porn is to empower the performers who produce it and the people who view it. (źródło : www.huffingtonpost.com/.../tristan-taormino-feminis...)

I z innego wywiadu : I’m interested in the performers participating in creating their own images, and participating in creating their own representation. I don’t have an interest in saying, “You, you’re going to fuck this guy, in these five positions, on the kitchen counter, and you’re going to do it for this long.” I want to find out what they’re into. What things they like, what they don’t like, what toys they want to use, what positions they like, what performers they want to work with, and what pieces of their sexuality they’re interested in sharing with the camera. I think it’s important that they also have a voice. (źródło : feministing.com/.../what-makes-feminist-porn-femini...‎)

Może zatem, wbrew temu, co twierdziła Dworkin, to nie cenzura pornografii, ale pornografia przemyślana i zaangażowana politycznie, jest szansą na obalenie patriarchalnego porządku władzy.

MANIFESTO

1. Beautiful the way we are

To hell with the sick beauty ideals! Deep self-hatred keeps a lot of women's energy and creativity sapped. The energy that could be focused into exploring our own sexuality and power is being drained off into diets and cosmetics. Don't let the commercial powers control your needs and desires.

2. Fight for your right to be horny

Male sexuality is seen as a force of nature that has to be satisfied at all costs while women's sexuality is accepted only if it adapts to men's needs. Be horny on your own terms.

3. A good girl is a bad girl

We are fed up with the cultural cliché that sexually active and independent women are either crazy or lesbian and therefore crazy. We want to see and make movies where Betty Blue, Ophelia and Thelma & Louise don't have to die in the end

4. Smash capitalism and patriarchy

The porn industry is sexist because we live in a patrarchal,  capitalist society. It makes profit out of people's needs for sex and  erotica and women get exploited inte the proces. To fight sexist porn  you have to smash capitalism and patriarchy.

5. As nasty as we wanna be

Enjoy, take charge or let go. Say NO when you want, to be able to say YES when YOU want.

6. Legal and free abortion is a human right!

Everyone has the right to control their own body. Millions of women suffer from unwanted pregnancys and die from illegal abortions every year. Fuck the moral right for preaching against birthcontrol and sex information.

7. Fight the real enemy!

Censorship cannot libarate sexuality. It is impossible to change the image of women's sexuality if sexual images in themselves are taboo. Don't attack women for displaying sex. Attack sexism for trying to control our sexuality.

8. Stay Queer

A lot of opposition to erotica is homophobic, and even more transphobic. We don't believe in the fight between the sexes but in the fight against sexes. Identify as any gender you want and make love to whoever you want. Sexuality is diverse.

9. Use protection

"I'm not saying go out an' do it, but if you do, strap it up before you smack it up." (Missy Elliot)

10. Do It Yourself

Erotica is good and we need it. We truly believe that it is possible to create an alternative to the mainstream porn industry by making sexy films that we like.

(źródło: http://www.dirtydiaries.org/#!manifesto/cyuu)

Czy cel uświęca środki? – piersi w reklamie społecznej

Powyższa reklama społeczna w sprawie raka piersi save the boobs wywołała wiele kontrowersji – zarzucano jej m.in. bagatelizację problemu czy seksualizację choroby. Jej forma rzeczywiście odbiega od tradycyjnych akcji społecznych, zwykle poważnych i smutnych. Ta, przeciwnie, bazuje na pozytywnych emocjach i rozrywkowym przesłaniu przypominającym aby celebrować piersi.

Trudno jednak nie zauważyć, że nawet gdyby ten spot obejrzeć z przymrużeniem oka, to obrazy i reakcje w nim przedstawiane są niewrażliwe na ból kobiet już chorych, lub po mastektomii, przypominając im co straciły i sugerując, że nie są już ‘pełnymi’ kobietami. W krytyce tego klipu zwracano także uwagę na uprzedmiotowienie głównej bohaterki i degradujące ją reakcję obserwatorów. Uznano także, że spot przedstawia treści niedopuszczalne dla osób poniżej pewnej granicy wiekowej.

Z marketingowego punktu widzenia, pomysł jest bardzo dobry – zamiast straszyć chorobą i konsekwencjami, przybliża najbardziej oczywisty i namacalny powód do wykonania wczesnych badań diagnostycznych. Dzięki takiej a nie innej formie dociera do młodszego pokolenia, a także do płci przeciwnej, która w obawie o stratę piersi przez ukochaną być może zacznie aktywnie wspierać ją w regularnym przeprowadzaniu profilaktycznych badań. Dzięki oryginalnemu sposobowi zwrócenia uwagi na problem rozpoczęto żywiołową dyskusję, co obojętnie od reakcji na sam spot, skłoniło odbiorców do przemyślenia problemu.

Poprzez odwołanie się do pierwotnych instynktów, reklama ta może sprawiać wrażenie prymitywnej i zmniejszającej wagę prawdziwego problemu. Może jednak odwołanie do piersi, jako widocznego elementu anatomii ciała kobiecego lepiej uprzytamnia odbiorcom problem, jakim byłby ich brak?

Ciało nie jest tu tylko ‘dodatkiem estetycznym’, czy wartością dodaną mająca sprzedać piwo bądź gładź tynkową, czy też reklamującą drukarnię, a rzeczywiście jest w naturalny sposób związane z przekazem przypominającym o wczesnej diagnostyce raka piersi. W związku z tym czy rzeczywiście użycie piersi/kobiecego ciała dla wzmocnienia przekazu jest w tym przypadku szokujące i  degradujące? Czy możemy widzieć to raczej w kategorii ‘odzyskania’ tych zwykle bezosobowych i wyidealizowanych kobiecych piersi w reklamie dla ‘własnych’ i ważnych celów?

Co ważne dla organizacji charytatywnej, ten klip został zrealizowany oszczędnie – przy jego tworzeniu wszyscy pracowali bezpłatnie, a główna bohaterka (prezenterka kanadyjskiego MTV Aliya Jasmine Sovani) jest także scenarzystką klipu i jego współ-reżyserką. Podkreślała ona, że spot został stworzony według jej pomysłu, oraz, że zgodziła się na udział w projekcie gdyż tego samego tygodnia bliska jej osoba była poddana operacji usunięcia piersi. 

Organizacja Rethink Breast Cancer nadal funkcjonuje opierając się na niestandardowych działaniach promocyjnych. Ich niedawnym pomysłem jest aplikacja telefoniczna Your Man Reminder, dzięki której półnadzy mężczyźni przypominają kobietom o regularnych badaniach. I ten pomysł budzi oburzenie, także części feministek, które przypominają, że nie potrzebują by to mężczyźni instruowali je jak dbać o piersi.

Odzyskać głos, czyli stop uciszaniu pornografii

Lektura tekstu Mary Kate McGowan poświęconego pornografii w ujęciu Catharine MacKinnon oraz fragmentów encyklopedii filozofii uniwersytetu Stanforda skłoniła mnie do następujących refleksji.

Definicja pornografii oparta na etymologii greckiego słowa pornographos, przymiotnika, który oznaczał wytwór ludzkich rąk lub dzieło sztuki (później także literatury) poświęcony życiu prostytutek (z gr. pornē prostytutka + graphein pisać; πορνεία, porneia ) mający na celu wzbudzanie podniecenia seksualnego[1] sugeruje niewielką wartość estetyczną tego rodzaju tekstu kultury. Ilość zachowanych świadectw materialnych świadczy  jednak o randze  tego tematu oraz jego powolnej sublimacji i estetyzacji. Dowodzą tego zachowane materiały źródłowe takie jak antyczna grecka ceramika,  malowidła na ścianach lupanaru w Pompejach czy „Sztuka kochania” Owidiusza. Na uwagę zasługuje jednak ich pierwotnie  informacyjny i użytkowy charakter.

Definicja pornografii według  MacKinnon i Dworkin[2] skupia się przede wszystkim  na kwestii odebrania kobietom głosu oraz na braku równości kobiet wobec mężczyzn. Dzisiejsza próba interpretacji tego zjawiska powinna odzwierciedlać zmiany zaistniałe w społeczeństwach euroatlantyckiego kręgu kulturowego pod wpływem zdobyczy kolejnych fal feminizmu.  Ponieważ jednak także w szeregach feministek nie ma zgody co do zaproponowanej przez MacKinnon i Dworkin  definicji pornografii, istotnym staje się element świadomego wyboru ścieżki kariery dokonywanego przez kobiety (i nie tylko)[3], które mogą nie czuć się wykorzystywane i poniżane przez mężczyzn. Co za tym idzie, w definiowaniu pornografii można i należy uwzględniać także aspekt ekonomiczny, najczęściej, lecz nie wyłącznie,  prowadzący do nadużyć i przemocy. Jest to nierozerwalnie związane z konsumpcyjnym modelem dzisiejszego życia i coraz większym liberalizmem ekonomicznym. Jak sugeruje Ewa Maria Nemeth w swoim artykule „Seksualizm a pieniądze”[4] , „… pieniądz […] jest towarem totalnym, mającym zdolność obracania w towar wszystko, co istnieje” i właśnie ten fakt powoduje  szereg nadużyć, deprawacji, skutkuje handlem kobietami i ich zniewoleniem[5], powoduje narastanie przemocy wobec kobiet i mniejszości seksualnych oraz stereotypizacji ich wizerunku w mediach.

Pojęta w ten sposób definicja pornografii obejmowałaby nie tylko uprzedmiotowienie kobiet czy dzieci, ale również transseksualistów i mężczyzn oraz sprowadzanie ich do roli obiektów seksualnych,  wykorzystywanych cieleśnie wyłącznie dla osiągniecia podniecenia seksualnego przez oglądających/oglądające (czy, jak się wydaje,  rzadziej - czytelników),  popularyzując w kulturze masowej pogląd o szczególnie kobiecej podległości wobec mężczyzn, ale także sygnalizując marginalizowaną rolę mężczyzn w dzisiejszym przemyśle pornograficznym.  Czy kultura „maczyzmu” nie jest ubliżająca i poniżająca także w stosunku do mężczyzn, muszących sprostać nierealnym standardom przemysłu pornograficznego (zarówno aktorów jak i użytkowników filmów pornograficznych)? Typowo rozumiana pornografia podkreśla jedynie genitalny aspekt  kopulacji. Stąd jej anatomiczny charakter, pozbawiający akt seksualny sfery nie tylko emocjonalnej, ale także fabularnej. Poza zbliżeniami narządów płciowych  w stanie permanentnej gotowości nie istnieje w filmach pornograficznych jakakolwiek akcja poza „akcją”.  Czy to nie oznacza ubóstwa formy i treści? Ogłupiania widza dosłownie i w przenośni?

Czy zatem istnieje możliwość spojrzenia na pornografię jak na zjawisko normalne, naturalne, a nawet niezbędne w codziennym życiu? Abstrahując od zatrważających doniesień medialnych  na temat zjawiska uzależnienia od pornografii, a także negatywnego wpływu pornografii na pożycie seksualne lub faktu, że to pornografia stanowi najpoważniejsze źródło wiedzy o seksie wśród dzisiejszej młodzieży, można, a nawet trzeba zadać pytanie o możliwość „odzyskania” pornografii, tak jak ma to miejsce w przypadku „teorii pedalskiej”, a także znanych prób i skutecznych prób „odzyskania” słów queer i slut.

W „odzyskaniu” pornografii znaczącą rolę może odegrać nie tylko jej terapeutyczna funkcja w leczeniu zaburzeń seksualnych, ale także powstała w latach osiemdziesiątych tzw. kobieca pornografia. Zaistniałe zmiany w kulturze powodują zmianę sposobu rozumienia zjawisk z zakresu szeroko pojętej prostytucji i pornografii. Jak referuje w swoim artykule  Nemeth:  „[W] czasach nam współczesnych w zaskakującym tempie rośnie zarówno oferta męskiej prostytucji, jak i zapotrzebowanie na nią ze strony kobiet. Wielu młodych mężczyzn uznaje za wysoce atrakcyjne zajęcie prezentowanie się w charakterze obiektów rozkoszy. Jaką masę wyobrażeń wyzwala to wśród kobiet […]”. Ponieważ także w świetle badań nad seksualnością człowieka okazało się, że „[z]daniem części kobiet oglądanie razem z partnerem pornografii działa na nie podniecająco, inne chętnie ją oglądają w trakcie masturbowania się,”[6] znaczenie pornografii w życiu erotycznym człowieka nie powinno być kojarzone wyłącznie z różnego rodzaju patologiami. Kwestia mody i otwierania się społeczeństw na wiele dotychczasowych tematów tabu z pewnością mają tu swoje znaczenie.

Warto również za  profesorem Lwem Starowiczem wspomnieć o pornografii kobiecej, nurcie, który rozwija się na świecie od kilkunastu lat. W Polsce nieco miejsca poświęciły mu „Wysokie obcasy”, ale dyskusji jeszcze nie ma. Są to jednak filmy adresowane do partnerów, którzy doceniają nie tylko cielesność, ale także potrzebę dialogu i bliskości. Jak mówi edukatorka Alicja Długołęcka „[w] filmie ma być akcja, ciągłość narracji. Nie do przyjęcia jest seks wyrwany z kontekstu, chyba że są to marzenia bohaterki. W miejsce 'ginekologicznej pornografii' ma się pojawić erotyzm. Punktem wyjścia są pragnienia seksualne i przyjemność kobiety ze szczególnym naciskiem na bliskość, namiętność i zmysłowość. W takim filmie ma być pokazany pozytywny stosunek do ciała, przy czym ciało mężczyzny jest równowartościowym obiektem erotycznym. Obrazy presji i przymusu są zakazane […][7].” Należy podkreślić jednak fakt, że nie ma jeszcze wystarczających badań, mogących potwierdzić uniwersalność (a więc atrakcyjność dla kobiet i mężczyzn różnych orientacji seksualnych) filmów pornograficznych robionych przez kobiety dla kobiet. Ponadto zmiana paradygmatu pornografii w społecznym odbiorze musi wywołać rewolucję seksualną w sferze odbiorców dotychczasowej pornografii, a to „oznacza nowe wyzwania  i oczekiwania wobec mężczyzn” (choć nie tylko ich). Niemniej jednak mogłaby to być bardzo kusząca alternatywa, uwzględniająca przede wszystkim aspekty równościowe seksu. Dlatego warto zastanowić się nad zjawiskiem kobiecej pornografii i być może, zamiast ją zamieść pod dywan, czy, jak mówią MacKinnon i Dworkin, uciszać, należy dopuścić ją do mainstreamu, aby głos odzyskały kobiety i mniejszości seksualne?  W ten sposób kolejna sfera życia seksualnego mogłaby zostać uznana za „odzyskaną”, tym bardziej, że jest to sfera niezwykle i od stuleci ważna dla człowieka.

---

[1] Por. http://www.merriam-webster.com/dictionary/pornography

[2] http://plato.stanford.edu/entries/pornography-censorship

[3]  Wydaje się, że jednomyślność panuje TYLKO co do całkowitego potępienia wykorzystywania do procederu pornograficznego dzieci i nieletnich. Por. http://plato.stanford.edu/entries/pornography-censorship

[4] Nemeth, Ewa Maria, Seksualizm a pieniądze [w:] Historia prostytucji , Dufour, F.S. Pierre, Gdynia 1997. s. 15.

[5] Por. idem, s. 14.

[6] Starowicz, Lew, O miłości, Warszawa 2012,s. 160.

[7] http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96950,7505544,Kobiece_porno.html#TRrelSST